ارزیابی بیزینس مدل استارتاپ ها و مولفه‌های کلیدی در این نوع ارزیابی

روزهای اولی که ایده خام هر استارتاپ در حال شکل گیری است، روزهای مهمی است چرا که یکی از مهم‌ترین مولفه‌های موفقیت در یک استارتاپ نیز در همان روزها مشخص می‌شود. چیزی که به آن بیزینس مدل می‌گویند. در واقع بدون بیزینس مدل درست و مناسب، استارتاپ‌ها نمی‌توانند گردش مالی برای خود ایجاد کنند و با شکست مواجه خواهند شد. به همین دلیل است که ارزیابی بیزینس مدل استارتاپ ها بسیار مهم است.

بیزینس مدل مشخص کننده بسیاری از ویژگی‌های یک کسب و کار است. هم روش‌های ساخت محصول و ارائه خدمت را مشخص می‌کند و هم بر نحوه جذب مشتریان نظارت دارد. به همین دلیل است که صاحبان کسب و کارهایی که موفق هستند، یکی از دلایل موفق خود را تنظیم دقیق بیزینس مدل می‌دانند. در صورتی که شما نیز یکی از افرادی هستید که بیزینس مدل خود را طراحی کرده‌اید و نیازمند بازنگری و ارزیابی در آن هستید، این مطلب رتیبا را از دست ندهید.

بیزینس مدل چیست؟

بیزینس مدل، نحوه پول درآوردن شما را مشخص می‌کند. مدل کسب و کار درواقع طرحی است که حال و آینده استارتاپ را ترسیم می‌کند. پس از این که بیزینس مدل طراحی شد، سوالات کلیدی و نقاط کور یک استارتاپ پاسخ داده می‌شود.
در طراحی بیزینس مدل، سوالات فراوانی برای صاحبان استارتاپ ایجاد می‌شود. سوالاتی که نقشی کلیدی در ارزیابی بیزینس مدل استارتاپ ها در آینده دارد. برخی از این سوالات به شرح زیر هستند:
• چه ارزشی را با محصول خود به بازار اضافه کرده‌‍ایم؟
• چه طیفی از مشتریان را باید جذب کنیم؟
• چگونه مسیر ورود به بازار را پیدا کنیم؟
• میزان سود چقدر است؟
• ایده‌های خلاقانه برای گسترش استارتاپ کدام هستند؟
• چه مسیری را باید پیمود تا در مرحله ارزیابی بیزینس مدل استارتاپ ها به مشکل برنخورد؟
• ساخت محصول چقدر هزینه دارد؟
• استراتژی‌های قیمت گذاری کدام هستند؟
• روش‌های پرداخت مشتری کدام هستند؟
پس از تصمیم گیری در مورد روند تولید محصول و ساز و کار روش، طرحی کلی به دست می‌آید که همان بیزینس مدل است. این بیزینس مدل را معمولا در قالب یک طرح نوشتاری به نام بیزینس پلن پیاده سازی می‌کنند و یک قالب مشخص برای نشان دادن جنبه‌های مختلف کسب و کار به دست می‌آید. مدل تبلیغات، مدل لیزینگ، مدل اعطای امتیاز، ‌مدل تقسیم بندی و غیره برخی از مدل‌هایی هستند که در این مرحله طراحی می‌شوند.

طراحی بیزینس مدل پایان کار صاحبان در این زمینه نیست چرا که این طرح نیازمند ارزیابی است. در قسمت بعد، در مورد علت‌های ارزیابی بیزیس مدل و نکاتی کلید در مورد تصحیح این طرح خواهیم پرداخت.

ارزیابی بیزینس مدل استارتاپ ها

ارزیابی بیزینس مدل استارتاپ ها

بسیاری از مولفه‌ها و عوامل وجود دارند که هنگام طراحی اولیه یک بیزینس مدل به چشم نمی‌آیند و صاحبان استارتاپ‌ها نسبت به آگاه نیستند. وقتی که بیزینس مدل به مرحله اجرا درآمد، بسیاری از جنبه‌ها که قبلا از چشم صاحبان کسب و کارها پنهان بودند، مشخص می‌شوند و بنیان‌گذاران استارتاپ می‌فهمند که بیزینس مدل آن‌ها دچار نقص است. گاهی حتی شرایط خاص (مانند ایجاد بحران‌ها در داخل استارتاپ یا بحران‌های کوچک و بزرگ خارجی) باعث می‌شود که بیزینس مدل‌های بی‌نقص نیز نیازمند تصحیح شوند. به همین دلیل سعی می‌کنند که صاحبان کسب و کارهای موفق انرژی و وقت زیادی را برای اصلاح این ساختارها و انجام فرآیند ارزیابی صرف می‌کنند.
برای ارزیابی هر بیزینس مدل، روش‌های مختلفی وجود دارد اما در همه روش‌ها، استفاده از یک سری مولفه خاص به عنوان متراژ و معیار اندازه‌گیری پیشرفت، تصحیح و اصطلاح مورد استفاده قرار می‌گیرند. در ادامه به برخی از مهم‌ترین این مولفه‌ها اشاره خواهیم کرد.

هزینه‌ها

یکی از مولفه‌های کلیدی برای ارزیابی بیزینس مدل استارتاپ ها هزینه است. هزینه یک کلمه کلی است و آن را می‌توان به هزینه‌های مختلفی تقسیم کرد. به عنوان مثال هزینه تولید، یکی از این هزینه‌ها است که صاحبان کسب و کار باید در مورد اصطلاح آن تصمیم بگیرند. هزینه تعویض یکی دیگر از مسائلی است که ممکن است صاحبان در مورد آن تصمیم بگیرند. برخی شرکت‌ها خواهان افزایش هزینه تعویض محصول برای افزایش وفاداری مشتری و کاهش هزینه تولید هستند. هزینه‌های جانبی نیز یکی دیگر از این مولفه‌ها و اصلاح هر کدام از این هزینه‌ها می‌تواند استارتاپ‌ها را دچار رشد بکند.

درآمدها

درآمدها نیز یکی از مولفه‌های اصلی در ارزیابی بیزینس مدل استارتاپ ها هستند. افزایش راه‌های درآمدی یا نحوه تسهیل پرداخت‌های مشتریان به شرکت می‌تواند روند موفقیت یک استارتاپ را تضمین کند. اگر چه در نگاه اول ممکن است که درآمد یک مولفه بحرانی تبدیل نشود ولی افرادی که سال‌های زیادی در زمینه استارتاپ‌ها فعالیت کرده‌اند می‌دانند که حتی افزایش درآمد نیز ممکن است در شرایط خاص ممکن است تبدیل به بحران شود باید آن را مدیریت کرد.

ساختارها

یکی دیگر مولفه‌های کلیدی در ارزیابی بیزینس مدل، ساختارها هستند. ساختارها نیز به دسته‌های مختلف تقسیم می‌شوند. ساختار مالی شرکت یک ساختار است که در آن پیوندی بین میزان هزینه و درآمد تعریف می‌شود و روش‌های مختلفی برای تزریق پول از درآمد به بخش هزینه وجود دارد. گاهی شرایط طوری پیش می‌رود که صاحبان کسب و کار خود اقدام به ایجاد نوعی ساختار جدید می‌کنند تا جای ساختار مالی ناکارآمد پیشین را بگیرد و فرآیند گردش مالی استارتاپ را بهتر کند.
ساختارهای نیروی انسانی نیز یکی دیگر از ساختارهایی است که صاحبان استارتاپ باید حین ارزیابی به آن توجه کنند. اصلاح این ساختارها باعث می‌شود که فرآیند فعالیت‌های روزانه تسهیل شود و عملکرد بخش انسان بهتر شود.

سخن پایانی

در این مطلب نگاهی به ارزیابی بیزینس مدل استارتاپ ها و روش‌های درآمدی انداختیم و دیدیم که بیزینس مدل‌ها می‌توانند چه نقص‌هایی داشته باشند. در صورتی که بیزینس مدل خود را طراحی کرده‌اید، باید از ارزیابی آن غافل نشوید. بسیاری از استارتاپ‌های بزرگ دنیا که تبدیل به شرکت‌های بزرگ شده‌اند، به خاطر سهل‌انگاری در ارزیابی و اصلاح بیزینس مدل خود، ضررهای فراوانی دیده و حتی تعطیل شده‌اند.
اگر علاقمند به اصلاح بیزینس مدل خود هستید و زمان یا دانش این کار را ندارید، ارزیابی را نادیده نگیرید و حتما به متخصصان و مشاوران این امر مراجعه کنید. استارتاپ‌هایی نیز وجود دارند که کار آن‌ها ارائه خدمات در این زمینه است و به استارتاپ‌های دیگر در این زمینه خدمت‌رسانی می‌کنند. اگر به موضوع تحلیل مدل کسب و کار علاقمند هستید مقاله‌ی ” تحلیل مدل کسب‌ و کار: راهی برای ساخت یک استارتاپ شکست‌ناپذیر ”  را مطالعه کنید.

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.