ریسک‌های وام قابل تبدیل به سهام چه هستند و چرا باید به آن‌ها رسیدگی کرد؟

استارت آپ‌ها، شرکت‌های نوپایی هستند که در سال‌های ابتدایی خود معمولا با مشکلات مالی روبرو می‌شوند. صاحبان کسب و کار با استخدام هر نیروی جدید، طولانی شدن برنامه‌ریزی‌ها یا پیاده‌سازی هر نوآوری، ممکن است با کمبود بودجه مواجه شوند. در این چنین شرایطی، این افراد ترجیح می‌دهند که سرمایه‌گذارانی را پیدا کنند که در ازای پرداخت پول به استارتاپ، تا رسیدن استارتاپ به یک نقطه مالی مطلوب، از آن‌ها پول نخواهند و در ازای آن سهامی دریافت کنند. همیشه این وضعیت منجر به نتایج مثبتی نخواهد شد و ریسک‌های وام قابل تبدیل به سهام بسیار جدی هستند.

بسیاری از استارتاپ‌ها به دلیل گرفتن چنین وام‌هایی، علاوه بر این که دچار شکست شده‌اند، متحمل بار مالی فراوانی نیز شده‌اند. علت این امر این است که صاحبان کسب و کار به ریسک‌های این نوع وام آشنا نیستند. اگر یکی از صاحبان استارتاپ‌ها و یا سرمایه‌گذار هستید، باید پیش از عقد قرارداد برای چنین وامی، نسبت به خطرات آن آگاهی کاملی داشته باشید. در این مطلب از مجموعه مقالات رتیبا قصد داریم نگاهی به این نوع ریسک بیندازیم.

وام قابل تبدیل به سهام چیست؟

گفتیم که بسیاری از استارتاپ‌هایی که در سال‌های اولیه کار خود قرار دارند، برای جذب سرمایه و گسترش‌ کار خود نیازمند متقاعد کردن یک سرمایه‌گذار هستند. سرمایه ‌گذاران سنتی معمولا علاقه چندانی به دادن وام بدون بازگشت پول ندارند ولی برخی از سرمایه‌گذاران باهوش، نوعی خاصی از سرمایه‌گذاری را می‌پسندند و آن هم وام قابل تبدیل به سهام است. آن‌ها در ازای پرداخت وام به استارتاپ، بخشی از سهام آن را برمی‌دارند.
در این حالت، یک وضعیت برد-برد برای طرفین ایجاد می‌شود چرا که صاحبان استارت آپ در ازای وام، پولی را مستقیما پرداخت نمی‌کنند و سرمایه‌گذار نیز در صورت موفقیت، سودی بلندمدت به دست آورده است.
در بسیاری از موارد، وقتی سرمایه‌گذار و صاحب استارتاپ نمی‌توانند بر سر رقم دقیق ارزش استارتاپ به نتیجه برسند، از این نوع وام استفاده می‌کنند. البته همیشه ریسک‌های وام قابل تبدیل به سهام یکی از چالش‌های جدی است که ممکن است یک استارتاپ را به طور کامل با شکست مواجه کند. به همین دلیل عقد قراردادی منصفانه بین طرفین، موجب پیشرفت می‌شود و در صورتی که قرارداد به شکل مناسبی نوشته نشده باشد، ممکن است که بین طرفین مشکلاتی ایجاد شود.
در ادامه نگاهی به چندین نوع از این ریسک‌ها خواهیم داشت و خواهیم دید که چرا بسیاری از استارتاپ‌ها پس از عقد این نوع قراردادها دچار مشکل می‌شوند.

 

ریسک‌های وام قابل تبدیل به سهام

ریسک‌های وام قابل تبدیل به سهام

ریسک‌های این نوع وام فراوان هستند. میزان اثرگذاری هرکدام از این ریسک‌ها بستگی به شرایط استارتاپ دارد و عوامل بسیار زیادی در آن تاثیرگذار هستند. در ادامه چهار مورد از مهم‌ترین این ریسک‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

عدم سازش سهام‌داران

وقتی که یک سرمایه‌گذار در ازای وام خود، سهامی را برمی‌دارد، در واقع از شکل یک سرمایه‌گذار تغییر نقش داده و جزوی از صاحبان استارتاپ شده است. در این حالت، وضعیت سهام استارتاپ تغییر می‌کند چرا که افزایش سهم شخص ورودی به جمع صاحبان، باعث کاهش سهام دیگر سرمایه‌گذاران می‌شود. در این میان ممکن است که برخی از سهام‌داران، در مورد درصد داده شده به سرمایه‌گذار دچار تردید شوند چرا که ایجاد توافق مالی بین چند نفر، معمولا با اختلاف نظر همراه خواهد بود. در صورتی که حتی یک از سرمایه‌گذاران، با مقدار این وام مخالف باشد، عملا این نوع قرارداد انجام نخواهد شد و ادامه این وضعیت باعث می‌شود که مشکلات مالی استارتاپ به وضعیتی بحرانی برسد.

اعمال نظر سرمایه‌گذار

یکی دیگر از ریسک‌های وام قابل تبدیل به سهام اعمال نظر سرمایه‌گذار است. این ریسک در هر استارتاپی رخ می‌دهد ولی استارتاپ‌هایی که نیاز به وام‌های کلان دارند و درصد زیادی از سهام خود را قرار است به سرمایه‌گذار بدهند، بیشتر در معرض چنین ریسکی قرار دارند. سرمایه‌گذار که درصد بسیار بالایی از سهام استارتاپ را در اختیار گرفته است، حق اعمال نظر زیادی دارد و در صورتی که اکثریت سهام را در اختیار داشته باشد، حتی رویه و خط مشی کلی استارتاپ را نیز می‌تواند تغییر بدهد.

از آنجایی که بسیاری از افراد داخل استارتاپ برای هدف خاص اولیه به استارتاپ پیوسته‌اند، احتمالا با تغییر رویه کلی استارتاپ دچار نارضایتی خواهند شد. گزارشات و صحبت‌های بسیاری از صاحبان استارتاپ‌های شکست‌خورده، پر از هشدارهایی برای رسیدگی به این نوع ریسک است.

قراردادها

برخی از صاحبان استارتاپ علاقمند هستند که پس از دوره زمانی خاص زمانی و درصورت عدم توانایی برای پرداخت وام، سهام را به سرمایه‌گذار واگذار کنند. گاهی نیز قسمتی از وام پرداخت می‌شود و در ازای مبلغ باقیمانده سهامی به سرمایه‌گذار داده می‌شود. گاهی نیز مبلغ پرداخت در گروه میزان فروش یا ترکیبی از تمام این حالات خواهد بود. در چنین شرایطی که وضعیت پول‌های پرداختی و سهام در گرو مولفه‌های پیچیده مختلفی مانند میزان سهام، فروش در بازار و زمان است، برخی از طرفین قراردادها را طوری امضا می‌کنند که بتوانند بخشی از آن‌ را در آینده زیرپا بگذارند و تعهد خود را انجام ندهند. بهتر است که تمام شروط را به شکل کتبی در قراردادها ثبت کنید تا مشکلات این چنینی پیشگیری شود.

شکست استارتاپ

یکی دیگر از ریسک‌های وام قابل تبدیل به سهام که بسیار جدی است، زمانی بروز می‌کند که صاحبان استارتاپ نتوانند تعهد خود برای موفقیت استارتاپ را پس از دریافت وام به انجام برسانند. اگر در چنین شرایطی صاحبان استارتاپ در قراردادها ذکر کرده باشند که در صورت عدم موفقیت استارتاپ باید مبلغ وام را به سرمایه‌گذار برگردانند، مشکلاتی جدی برای خود ایجاد کرده‌اند چرا که هم استارتاپ با شکست مواجه شده و هم باید تمام پولی که هزینه شده است را پرداخت کنند. صاحبان استارتاپ‌ها بهتر است که با سرمایه‌گذاران منصفی قرارداد ببندند که در زیان آن‌ها همانند سود، شریک شوند و از بستن قراردادهایی که منجر به پرداخت وام بعد از شکست می‌شود، خودداری کنند.

سخن پایانی

در این مطلب نگاهی به ریسک‌های وام قابل تبدیل به سهام انداختیم و دیدیم که چه خطراتی ممکن است حیات و فعالیت یک استارتاپ را قبل و بعد از این نوع وام تهدید کند. در صورتی که شناخت کافی از این نوع وام و جزئیات آن ندارید، بهتر است به مشاورانی که در این امر تخصص دارند مراجعه کنید و ریسک‌های این نوع وام را به استارتاپ خود تحمیل نکنید. ما در مقاله‌ی دیگری با عنوان “وام قابل تبدیل به سهام چیست و چه نکات مثبت و منفی دارد؟” به تفصیل در مورد وام قابل تبدیل به سهام صحبت کرده‌ایم، پیشنهاد می‌کنیم، مطالعه‌ی آن را از دست ندهید.

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.