بدون دیدگاه

شتاب دهنده چیست و چه کاربردی در استارتاپ ها دارد ؟

شتاب دهنده

قطعا شما هم سوالاتی از این دست دارید که شتاب دهنده استارتاپ چیست؟ شتاب دهنده استارت آپ واقعاً چگونه عمل می­‌کند؟ آیا این مسیر یک مسیر هوشمندانه است تا آن را برای استارتاپ خود انتخاب کنید؟در چند سال گذشته حرف و حدیث‌­های زیادی راجع به شتاب دهنده های استارتاپ ها بوده است. شتاب دهنده های استارتاپ ها توجه همگان را به خود جلب کرده‌­اند. معمولاً از شتاب دهنده های استارتاپ ها به عنوان مسیری جهت دستیابی به تامین منابع مالی و پیشرفت بیشتر یاد می­‌شود. شتاب دهنده های کسب و کارها واقعاً چگونه عمل می­کنند؟ این راهنما را کامل مطالعه کنید تا بهتر متوجه شوید که شتاب‌دهنده های کسب و کارها چه نهادهایی هستند و آیا مناسب کسب و کار شما هستند یا خیر.

شتاب­ دهنده چیست؟

در بسیاری از موارد فعالیت استارتاپ ها خیلی زود ممکن است به ورشکستگی منجر شود. حتی با افزایش تعداد اعضای تیم و با وجود هزاران مشتری و دوستان دلسوز و حامی اگر ندانید چطور باید استارت آپ را به پیش برانید و تأمین مالی آن را انجام دهید، خیلی زود با شکست مواجه خواهید شد. خوشبختانه، مراکز و سرمایه­‌گذارانی در سرتاسر دنیا وجود دارند که برنامه‌­های تجاری فشرده­ای را به منظور مقابله با این شرایط ابداع کرده‌­اند و وظایف منتورینگ (مربی­‌گری)، آموزش و پشتیبانی استارتاپ ها را به خوبی انجام می­‌دهند که به شرکت‌های شتاب دهنده مشهور هستند و در این مطلب از سایت رتیبا قصد داریم درباره این شرکت ها با شما صحبت کنیم. این برنامه­‌ها کسب و کارهای در حال رونق را کاملاً تبدیل به شرکت‌های تحو‌ل­‌آفرین جهانی می­‌کنند (ای­‌آربی­‌ان­‌بی (Airbnb) و دراپ­‌باکس (Dropbox) و بسیاری از شرکت‌های دیگر جهانی از این خدمات استفاده کرده‌اند و بهره برده‌اند. اگر به موضوع افزایش سرمایه علاقمندید ، پیشنهاد رتیبا به شما مقاله‌ای با همین مضمون است. بر روی افزایش سرمایه کیلیک کنید، تا به این مقاله ارجاع داده شوید.

در سال 2005، پاول گراهام، یک کارآفرین و سرمایه­‌گذار آمریکایی، اولین برنامۀ شتاب ­دهنده به نام وای کامبینیتور (Y Combinator) را معرفی کرد. او تصمیم گرفته بود مبالغ کمی از پول خود را در حمایت از گروهی از کارآفرینان فناوری سرمایه­‌گذاری کند و با پشتیبانی از آنها به عنوان یک گروه، کسب و کار جدید آنها را توسعه دهد. هدف او افزایش کارآیی با سرمایه‌­گذاری در یک دورۀ زمانی در این گروه و پشتیبانی از همۀ آنها در آنِ واحد بوده است. این شیوه بر خلاف عمل کردن همانند یک سرمایه­‌گذار فرشته و سرمایه­‌گذاری به صورت انفرادی در هر شرکت با شروط و مذاکرات مجزا بوده است.

آیا شتاب دهنده ها پدیده‌ای موثر هستند یا خیر ؟

از آن پس، مفهوم شتاب دهنده های استارتاپ ها از آمریکا به اروپا منتقل شد و تبدیل به یک پدیدۀ جهانی شد. در میان دانشگاهیان و منابع آکادمیک، مطالعۀ عملکرد شتاب دهنده ها یک پدیده نسبتاً جدید است و به همین دلیل، این مبحث فاقد اطلاعات زیاد یا مطالعات دقیق است. به همین دلیل است که به طور قطعی نمی‌­توان گفت که آیا شتاب دهنده ها پدیده‌ای موثر هستند یا خیر و آیا می‌توان به تعریف واحدی از یک شتاب­دهنده دست پیدا کرد یا خیر. دانشگاهیان و سیاست­گذاران در زمینۀ مطالعۀ شتاب دهنده ها همچنان با نبود داده­‌‌ها یا شفافیت در مورد اینکه یک شتاب­دهنده چیست، مشکل دارند. سرعتی که با آن، شتاب دهنده ها توسعه یافته‌­اند و تغییر کرده‌­اند و معمولاً تحقیقات و سیاست‌­ها را نادیده گرفته­‌اند، زیر سوال رفته است.

تعریف دقیق شتاب دهنده‌ چیست ؟

با این حال، موضوعی که همچنان در بحث راجع به شتاب دهنده ها به قوت خود باقی مانده است، این است که شتاب دهنده ها برنامه­‌هایی هستند که هدفشان تسریع توسعۀ شرکت‌های استارتاپی یا ایده­‌های نوپا می­‌باشد. خلاصه مطلب این است که شتاب­دهنده‌ها یک برنامه با دورۀ زمانی ثابتی دارند که معمولاً سه الی دوازده ماه به طول می­‌انجامد. عملکرد یک شتاب­دهنده ترکیبی از آموزش، منتورینگ و شبکه‌­سازی است که معمولاً با سرمایه­‌گذاری همراه می­‌باشد. مفهوم شتاب ­دهنده مجزای از سایر اَشکال سرمایه­‌گذاری و رشد مانند سرمایه­‌گذاران فرشته یا مراکز رشد می­‌باشد.

ویژگی مشترک شتاب دهنده ها چیست ؟

شتاب دهنده ها علاوه بر اینکه یک پدیدۀ نسبتاً جدید هستند که به سرعت در حال تغییر می­باشند، یک سری ویژگی­‌های مشترک نیز دارند و ما این ویژگی‌های مشترک را در این مطلب آورده‌­ایم. شتاب دهنده ها معادل با مراکز رشد نیستند. به طور ساده، شتاب­ دهنده مانند یک ساختمان است که خدمات پشتیبانی از کسب و کارها و مزایای دیگری را به کسب و کارهای نوپا ارائه می‌­د‌هد و استارت آپ‌ها مانند مستأجران این صاحبخانه هستند. منبع اصلی  روش‌های تامین مالی یک شتاب­‌دهنده اجاره­‌بهایی است که از مستاجرین خود دریافت می­‌کند.

مشخصاتی که یک مرکز باید داشته باشد تا در دسته شتاب‌دهنده ها قرار بگیرد :

. یک برنامه با دورۀ زمانی ثابت برای رشد استارت آپ‌ها داشته باشد که یک نقطۀ شروع و یک نقطۀ پایان داشته باشد. هر نهادی که فاقد این ویژگی­‌ها باشد، نمی­تواند یک شتاب­ دهنده باشد.

  1. دسته‌­ای از استارت­اپ ها از خدمات آن استفاده کنند
  2. گروهی متنوع از منتورها جهت پشتیبانی از استارت­آپ ها را در اختیار داشته باشد
  3. یک برنامۀآموزشی جهت انتقال دانش مورد نیاز به مدیران استارت آپ داشته باشد
  4. یک فرآیند انتخاب داشته باشد تا بهترین ایده‌ها را انتخاب و از آن ها حمایت کند

استارت­اپ چیست؟

بحث مربوط به شتاب دهنده استارتاپ مستلزم صحبت در مورد استارتاپ‌ها و تعریف این نهادها نیز است. مشتریان شتاب دهنده ها معمولاً استارتاپ‌ها هستند و به شتاب دهنده ها معمولاً شتاب دهنده استارتاپ گفته می­‌شود.

اصطلاح استارتاپ زیاد در بخش فناوری و نوآوری به کار می­‌رود و به طور کلی به شرکت‌های نوپایی اطلاق می­‌شود که ایده‌های خوبی برای رشد سریع داشته باشند. استارتاپ‌ها با کسب و کارهای کوچک و متوسط یا SMEها متفاوت هستند و به جای اینکه بر حسب اندازه خود تعریف شوند، بر حسب نوع ایده و دانش و تخصص و انگیزه افراد تیم ارزش‌گذاری می‌شوند. مجله فوربز در مورد این سوال که استارتاپ چیست بحث کرده و ثابت کرده است که استارت­آپ تا حدی یک مفهوم ذهنی است.

آیا یک شرکت با عمر 5 ساله می‌تواند استارتاپ شود ؟

استارتاپ حتما با عمر یک شرکت در ارتباط نیست. طبق گفتۀ پاول گراهام، بنیانگذار شتاب­دهنده وای کامبینیتور، عمر شرکت می­تواند تا 5 سال باشد و پس از آن تبدیل به یک استارت آپ شود. پس از تاسیس یک استارت­آپ انتظار می­‌رود که یک کار کاملا متفاوت در بازار انجام شود و به همین علت خیلی سریع رشد کند. این مورد، وجه تمایز اصلی استارت­آپ از SME است.

در بحث مربوط به شتاب دهنده ها می­‌توان از اصطلاح استارتاپ برای هر نوع شرکت یا واحد تجاری موجود در برنامۀ شتاب ­دهنده استفاده نمود. از زمانی که شتاب دهنده ها توسعه یافته‌­اند و تکامل پیدا کرده­‌اند، افراد زیادی به مشتریان آنها تبدیل شده‌اند، برخی از آنها افرادی با ایده‌­های نو هستند، برخی دیگر اصحاب دانشگاه یا شرکت‌های توسعه­‌یافته می­‌باشند. وجه اشتراک همۀ آنها شور و اشتیاق فراوان برای رشد سریع و شتاب‌گرفتن است تا اینکه طی یک دورۀ زمانی مناسب توسعه پیدا کنند.

شتاب دهنده استارتاپ

شتاب دهنده های استارت­آپ ها برنامه‌­های فشردۀ دو تا سه ماهه‌­ای هستند که استارتاپهای محرز شده (استارتاپ‌هایی که از یک تیم ثابت، حداقل محصول قابل عرضه و پروفایل­های مشخص مشتری برخوردارند) با حضور در این برنامه‌­ها به رشد کسب و کار خود سرعت می‌­بخشند. شتاب دهنده ها معمولاً با یک فرآیند کاربردی گزینشی سر و کار دارند. استارتاپ‌ها پس از اینکه پذیرفته شدند، مراحل آموزش، منتورینگ، شبکه­‌سازی و تامین مالی بالقوه را پشت سر می­‌گذارند.

امید به کمک مالی شتاب دهنده برای استارتاپ:

معمولاً استارتاپ‌ها با این امید وارد شتاب دهنده‌ها می‌­شوند که به کمک تامین مالی سرمایه­‌گذاران از عهدۀ مشکلات خود برآیند. برخی از برنامه‌­ها نوعی تامین مالی را به ازای دریافت سهام تضمین می‌­کنند.استارتاپ‌ها در مورد آماده شدن برای پذیرش در شتاب دهنده ها معمولاً به هیچ تامین مالی و یا سرمایه اولیه‌ای از قبل نیاز ندارند. البته توسعۀ محصول، تیم و مشتریان- و در نتیجه واجد شرایط برنامه­‌های شتاب دهنده‌­ها شدن- به مقداری پول نیاز دارد (که البته مقدار آن قابل مقایسه با بودجه دریافتی از شتاب دهنده نیست).

عملکرد شتاب دهنده در سال‌های اخیر در امریکا :

شتاب‌دهنده‌ها در سال‌های اخیر عملکرد موفقی در دنیا داشته‌اند. برای مثال تعداد شتاب دهنده‌های استارتاپ‌ها در آمریکا در دو دهۀ گذشته به طور قابل توجهی افزایش یافته است. این امر باعث شده است که تعداد بیشتری از استارتاپ‌ها مطالبی را بیاموزند، بهبود پیدا کنند و به رشد دست یابند. در واقع، این شتاب دهنده‌ها نزدیک به 20 بیلیون دلار در بیش از 5000 استارتاپ سرمایه­گذاری کرده‌­اند- و این فقط مربوط به کشور امریکا است. به همین دلیل این نوع کسب و کار در کشورهای دیگر مثل اروپا و حتی ایران هم گسترش پیدا کرده‌اند.

وجود شتاب دهنده‌های استارتاپ ها به نفع تمام دست اندرکاران در حوزه استارتاپ و کسب و کار هستند- سرمایه­‌گذاران، شرکت‌ها، مشتریان و اقتصاد. اما این شتاب دهنده‌ها تنها برنامۀ توسعۀ کسب و کار برای استارتاپ‌ها نیستند. اغلب اوقات شتاب دهنده‌ها با مراکز رشد و سایر برنامه­‌های فشرده اشتباه گرفته می­‌شوند.

شتاب دهنده

شتاب دهنده ها چه کاری انجام می‌­دهند؟

شتاب دهنده‌ها حامل دو نوع دانش هستند. منتورها غالباً دانش ضمنی خود را انتقال می‌­دهند- آنچه که در طول این مسیر و طی چند سال، آموخته‌­اند و آنچه که در قالب بازخورد مثبت و سریعی در جلسات منتورینگ یاد گرفته‌اند را به استارتاپ‌ها آموزش می‌دهند. شتاب­ دهنده گروهی از منتورها را انتخاب و دور هم جمع می­‌کند، منتورهایی که با ارائۀ توصیه­‌ها و دانش به استارتاپ ها کمک می­‌کنند تا توسعه یابند.

ورکشاپ

ورکشاپ‌ها، جلسات آموزشی و سایر آموزش­‌های ساختاریافته­‌تر است که دانش و اطلاعات مدون و قابل تعلیم را به استارتاپ‌ها منتقل می­‌کنند. شتاب دهنده‌ها با ارائۀ دانش ضمنی و اکتسابی و به کمک ترکیبی از منتورها و آموزش ساختاریافته مأموریت‌های آموزشی خود را انجام می‌دهند. این دسته از فعالیت‌ها همانند کلاس درس دانشگاه عمل می­‌کند و امکان توزیع یک درس میان گروهی از استارتاپ ها در آنِ واحد به جای توزیع انفرادی آموزش‌ها طی چند مرحله به تک تک استارتاپ‌ها را فراهم می­‌کند. همچنین شتاب­ دهنده کانون توجه ذی‌نفعانی مانند سرمایه‌گذاران است و باعث تشکیل یک اکوسیستم اطراف شتاب دهنده می­‌شوند و این فرصت را در اختیار آن‌ها قرار می­‌دهد تا به جای اینکه استارتاپ‌ها را یکی یکی پیدا کنند و با آنها ملاقات نمایند، در آنِ واحد با گروهی از استارتاپ‌های معتبر ملاقات کنند.

شتاب دهنده چیست ؟

در حقیقت شتاب­ دهنده اکوسیستم بزرگتری را ایجاد می‌کند که با انتخاب بهترین استارتاپ‌ها از گروه بزرگی از مالکین استارتاپ در یک فضا شکل می‌گیرد، طوری که سرمایه‌­گذاران، شرکت‌ها و سایر افراد بتوانند با آنها ملاقات کنند و شبکه‌سازی کنند.

بودجۀ شتاب دهنده‌ها را معمولاً سرمایه­‌گذاران، شرکت‌های موسس آن‌ها یا نهادهای دولتی تامین می­‌کنند تا از نوآوری و منابع سرمایه­‌گذاری پشتیبانی کنند و نوآوری­‌های جدید را نیز شناسایی نمایند و در نهایت از عواید آن استفاده کنند. علیرغم افزایش قابل توجهی که در انواع شتاب دهنده‌ها و سایر سازمان‌هایی وجود داشته است که به اشتباه به عنوان شتاب­‌ دهنده معرفی شده‌­اند.

ساده ترین تعریف از شتاب دهنده

یک پاسخ کلی و ساده به این سوال که شتاب دهنده چیست، می­‌تواند به این صورت باشد؛ شتاب­ دهنده یک مرکز برگزارکننده یک برنامۀ معمولاً سه ماهه با حضور دسته‌­ای از 8 الی 10 استارتاپ می‌­باشد که این استارتاپ‌ها مورد حمایت سرمایه­‌گذاران یا شرکت‌ها قرار دارند و گروه بزرگ و متنوعی از منتورها نیز در این برنامه حضور دارند.

مقایسه مراکز رشد و شتاب دهنده‌ ها

استفادۀ غیررسمی و ناصحیح از اصطلاحات مرکز رشد و شتاب­ دهنده حین بحث راجع به شتاب دهنده ها می‌­تواند موجب گیج شدن افراد شود، زیرا افرادی که به تفاوت این اصطلاحات واقف نیستند به اشتباه آنها را به جای یکدیگر به کار می‌­گیرند. با این حال، وجه تمایز این اصطلاحات مشخص است.

رشد فرآیند پشتیبانی از یک شرکت نوپا است تا شانس تبدیل آن به یک کسب و کار توسعه ­یافته‌تر افزایش یابد. مرکز رشد ساختمانی است که فضایی را به شرکت‌ها اجاره می­‌دهد و تا حدی از آن‌ها پشتیبانی می­‌کند که این پشتیبانی معمولاً به صورت اجاره­‌‌های سوبسیدی یا توصیه‌­های مرتبط است.

شتاب­ دهنده یک رویکرد خاص به منظور مهیا کردن بستر رشد از طریق اجرای یک برنامه است که می‌توان این برنامه را در یک مرکز رشد نیز به راه انداخت.

تفاوت شتاب دهنده و مرکز رشد :

شتاب ­دهنده مرکز رشد نیست: شتاب­‌دهنده یک برنامه چند ماهه است و مرکز رشد یک محل فیزیکی مشخص مانند یک شرکت است. بنابراین، شتاب­ دهنده می‌­تواند در یک مرکز رشد به جریان بیفتد ولی عکس آن درست نیست.

شتاب دهنده‌ها مخصوص کسب و کارهای محرز شده هستند ولی مراکز رشد مخصوص کارآفرینانی هستند که برای تبدیل ایده‌­های خود به کسب و کارهای توسعه یافته به کمک نیاز دارند. از لحاظ تئوری، شما قبل از استفاده از شتاب­ دهندۀ استارتاپ‌ها، ابتدا باید به سراغ مرکز رشد کسب و کار بروید و در آنجا حضور پیدا ­کنید.

آیا کسب و کار شما مهیای استفاده از یک شتاب ­دهنده است؟

آیا استفاده از برنامه‌های شتاب­ دهنده مناسب شما است؟ اگر قصد استفاده از شتاب ­دهندۀ استارتاپ را دارید، سوالات زیر را از خودتان بپرسید تا متوجه شوید که آیا کسب و کار شما برای این کار آماده است یا خیر.

سرعت رشد، مربی‌گری، محصول قابل عرضه

آیا شما به سرعت در حال رشد هستید؟ اگر شرکت شما در حال جمع‌­آوری مشتریان و کارمندان با سرعت خیلی بالایی است، احتمالاً آمادۀ ورود به یک شتاب­ دهنده هستید تا کسب و کار خود را به سطح بعدی ارتقا دهید.

آیا آمادۀ منتورینگ (مربی­گری) یک کارشناس هستید؟ آیا می‌­توانید چالش­‌های خود را مشخص کنید؟ اگر کنجکاوی‌­ها و سوالات بدون جوابی دارید که فقط کارشناسان قادر به پاسخگویی آنها هستند، زمان آن فرا رسیده که به سراغ یک شتاب­ دهنده بروید.

آیا حداقل محصول قابل عرضه‌­ای (MVP) دارید؟ شتاب دهنده ها فقط مخصوص کسب و کارهایی هستند که MVP را تعریف و آن را به فروش رسانده باشند.

مشتری، جابه جایی محل کار، هزینه‌ها

آیا پروفایل مشخصی برای مشتریان خود دارید؟ شتاب دهنده‌ها برای کسب و کارهایی فایده دارند که می‌­دانند در حال فروش محصولات خود به چه کسانی هستند و مایل به انجام تحقیقات گسترده‌­ای جهت دسترسی به جزء به جزء اطلاعات پروفایل مشتریان هستند.

آیا مایل به جابجایی محل کار خود هستید؟ بسیاری از شتاب دهنده‌ها به جابجایی فیزیکی شما نیاز دارند تا بتوانند بهرۀ کامل را از منابع و پیشنهادات شما ببرند- این مسلماً یک فداکاری کوچک در ازای پاداش بزرگی است که از رشد کسب و کار شما حاصل می­‌شود.

آیا می­‌توانید از عهدۀ هزینه­‌های شتاب ­دهنده برآیید؟ هرچند که شتاب دهنده‌ها بودجه­‌ای را برای شما تأمین می‌­کنند، ولی تمام هزینه‌­های شما در این برنامه را پرداخت نخواهند کرد. مطمئن شوید که کسب و کارتان می‌­تواند در چند ماه فشرده‌­ای که شما بر رشد خود تمرکز می­‌کنید، از عهدۀ هزینه‌­ها برآید.

شتاب دهنده

شتاب دهنده‌های استارتاپ‌ها چگونه عمل می‌­کنند

  1. شتاب­ دهندۀ خود را انتخاب کنید
  2. یک درخواست ارائه دهید تا مورد قبول واقع شود
  3. تمرکز کنید، بیاموزید و رشد کنید
  4. موضوع را با سرمایه‌­گذاران در میان بگذارید و (به شکل بالقوه‌­ای) بودجۀ مورد نیاز خود را دریافت کنید.

با شکیبایی مراحل زیر را دنبال کنید. همۀ شتاب دهنده‌ها با این روش کار نمی­‌کنند، ولی اکثر آنها از فرآیند مشابهی پیروی می­‌کنند. اگر به دنبال پیوستن به یک شتاب دهندۀ استاراتاپ هستید، مراحل زیر را از ابتدا تا انتها دنبال کنید.

 شتاب ­دهنده خود را انتخاب کنید

صدها برنامۀ شتاب­ دهندۀ استارتاپ در مناطق مختلف دنیا وجود دارند. این برنامه­‌ها با یکدیگر فرق دارند و مبتنی بر مکان، صنعت، مشارکت کارشناسان، فرصت‌های تامین مالی و نوع شبکه­‌ای هستند که به آن پیوسته­‌اید. در آمریکا، اکثر این برنامه­‌ها در شهرهای بزرگی همچون سن­فرانسیسکو، نیویورک و بوستون وجود دارند و در ایران هم در شهر تهران متمرکز هستند.

در یک شتاب­ دهنده به دنبال چه چیزی هستید

قبل از استفاده از شتاب­ دهنده در مورد شتاب دهنده‌هایی که بیشترین تناسب را با کسب و کار شما دارند، به طور مفصل تحقیق کنید؛ اگر شما تناسب خوبی با آنها داشتید ولی به هر دلیلی آنها متناسب شما نبودند، نگران نباشید.

تایید اجتماعی:

کدام یک از استارتاپ‌ها دانش آموختۀ شتاب دهنده‌ها هستند و چه مقدار بودجه دریافت کرده‌­اند؟ مطمئن شوید که این کسب و کارها در حال حاضر موفق هستند. در دنیای کارآفرینی اسامی و اعتبار شتاب دهنده‌ها مهم هستند. ارتباط با یک شتاب­ دهندۀ خوش ­آوازه می‌­تواند به رشد طولانی مدت کسب و کار شما پس از خروج از شتاب دهنده کمک کند.

روابط و شبکه­‌سازی: هر شتاب‌­دهنده­ای می‌­تواند شما را با چه گروه یا شبکه‌­ای آشنا سازد؟ علاوه بر این، هر شتاب­ دهنده از چه نوع کارشناسان و مربیانی استفاده می­‌کند و آیا این افراد ربطی به کسب و کار شما دارند؟

صنعت:

برخی از شتاب دهنده‌ها با شرکت‌های فناوری بازاریابی همکاری می‌­کنند، در حالی که سایر شتاب دهنده‌ها در زمینۀ فناوری تامین مالی تخصص دارند. برخی دیگر بر امنیت سایبری، فناوری‌های خرده­‌فروشی یا کلان داده‌­ها تمرکز دارند. به دنبال برنامه‌­ای باشید که هم‌تراز با محصول و کسب و کار شما باشد و همچنین منابع آموزشی و منتورینگی را جستجو کنید که متناسب با کار شما است.

مکان:

همانطور که قبلاً هم اشاره کردیم، شتاب دهنده هایی در مناطق مختلف دنیا و ایران وجود دارند. شاید لازم شود که یک جابجایی فیزیکی انجام دهید تا بتوانید در برنامه­‌های شتاب­ دهنده شرکت کنید. اگر نمی­‌توانید از محل کار اصلی خود زیاد دور شوید، به دنبال برنامه‌­هایی باشید که نزدیک محل کار شما هستند.

 وارد یک شتاب ­دهنده شوید

ورود به شتاب دهنده های استارتاپ ها کار دشواری است. مشهورترین برنامه­‌های شتاب­دهنده در دنیا مانند وای کامبینیتور (Y Combinator) و تک­استارز (Techstars) فقط 1 تا 3 درصد از 6000 درخواست ارائه شده را می‌­پذیرند- یعنی فقط بهترینِ بهترین­‌ها را قبول می‌­کنند.

برای اینکه در جمع نخبگان قرار گیرید، فرآیند ارائه پروپوزال به شتاب­ دهنده را جدی بگیرید. شما باید یک درخواست کتبی جامع ارائه دهید و همچنین چند مصاحبۀ چهره به چهره را نیز پشت سر بگذرانید. هرچند که شتاب دهنده‌ها با هم فرق می­‌کنند، ولی اکثر آنها به دنبال فاکتورها و ویژگی‌­های یکسانی در استارتاپ‌ها می­‌باشند. در ادامه چند نکته آمده است که به کمک آنها می­‌توانید مطمئن شوید درخواست شما مورد قبول واقع خواهد شد یا خیر:

قدرت تطابق:

اگر کارشناسانی که رهبر شتاب­ دهنده هستند، منتورینگ و آموزش شما را بپذیرند، آیا قبول خواهید کرد که به طور مداوم در این آموزش‌ها مشارکت کنید و محل کار خود را ترک کنید؟ آیا توصیه­‌های آن ها را به کار خواهید گرفت و به نظرات آن‌ها در مورد کسب و کار، محصول و رشدتان گوش خواهید داد؟ فروتنی و تطبیق‌پذیری در پذیرفته شدن درخواست­‌ها مهم هستند.

حداقل محصول قابل عرضه (MVP) و مشتریان واقعی:

بدون حداقل محصول قابل عرضه و پروفایل مشتری، شتاب دهنده‌ها هرگز برای بار دوم به درخواست شما نگاه نخواهند کرد.

مزیت رقابتی مختصر:

چه چیزی کسب و کار شما را که در حال رونق گرفتن است، متمایز می­‌سازد؟ از همه مهم‌تر اینکه آیا می‌­توانید مزیت رقابتی و گزارۀ ارزش خود را در قالب یک الی دو جمله – با داده­‌های واقعی- بیان کنید؟ شتاب دهنده ها به تعداد زیادی از درخواست­‌ها نگاه می‌­کنند. داستان خود را در قالب یک سخنرانی زیبا بیان کنید تا شانس دیده شدن (و به خاطرماندن) شما افزایش یابد.

شبکه و اجتماع:

آیا درخواست شما نشان می­‌دهد که روابط شبکه­‌ای و توسعه‌­یافته­‌ای با یک سری افراد در بازار خود قبل از تکیه بر یک شتاب­ دهنده داشته­‌اید؟ هرچند که به زبان آوردن نام افراد مشهور دلیل موفقیت شما نیست ولی عضو بودن در یک شبکۀ مهم نشان دهندۀ این است که شما مایلید به طور جدی کار کنید و آن را توسعه بدهید.

تمرکز، یادگیری و رشد

ورود به یک شتاب ­دهنده کار دشواری است ولی پس از اینکه پذیرفته شدید، کار واقعی شما آغاز خواهد شد. آمادۀ سفر به محل شتاب­ دهنده شوید، کارهای خود را با تیم‌تان هماهنگ کنید و شروع به کار کنید.

در ادامه آنچه را که پس از حضور در یک شتاب­ دهنده باید انجام دهید، آورده شده ­اند:

  • فضای همکاری اختصاصی، جایی که تیم شما بتواند بر شتاب­دهنده و فرصت‌های آموزشی تمرکز کند.
  • وُرک­شاپ ها و سمینارهای آموزشی در مورد انواع مختلف موضوعات مانند مشاورۀ حقوقی، شیوۀ سخنرانی، توسعۀ محصول و سایر موارد
  • فرصت‌های منتورینگ گروهی و فردی که در اختیار کارشناسان صنعتی، سرمایه­‌گذاران و سایر بنیانگذاران قرار داده می­‌شوند
  • ملاقات­‌های رو در رو با رهبران شتاب­دهنده (مثلاً سرمایه­‌گذاران، بنیانگذاران تحصیل‌کرده و غیره)
  • رویدادهای شبکه­‌ای با حضور رهبران صنعتی، سرمایه­‌گذاران و سایر استارتاپ ها که می­‌تواند به جذب سرمایه و نفرگیری در آینده کمک کند.

 مدل کسب و کار خود را ارائه دهید و بودجه دریافت کنید

آنچه که شتاب دهنده ها را از سایر برنامه­‌های تجاری فشرده متمایز ساخته است نحوۀ خروج استارتاپ ها از برنامه است. زمانی که موضوع خارج شدن از یک شتاب­‌دهنده پیش می­‌آید، بنیانگذاران در مراسم روز دمو (Demo Day) شرکت می‌­کنند و طی آن، مدل کسب و کار خود را ارائه می­‌دهند. به دلیل :

1- به اشتراک گذاشتن هر آنچه شرکت آموخته است و بر اساس آن در شتاب دهنده کار کرده است

2- دریافت بالقوۀ تامین مالی.

بنیان‌گذاران، مسئول ارائۀ اسلایدی جامع و سخنرانی مستقیم با سرمایه­‌گذاران هستند–گاهی اوقات صدها سرمایه­‌گذار وجود دارد که این به شتاب­‌دهنده بستگی دارد. اگر استارتاپ‌ها پیشنهاد تامین مالی دریافت کنند، معمولاً این پیشنهاد در ازای اعطای سهام به سرمایه‌گذاران است. همچنین این پشتیبانی شامل موارد زیر است:

  • ایجاد روابط عمومی موفق
  • ارتباطات و شبکه‌­سازی­‌های حرفه‌­ای
  • پشتوانۀ استخدامی منابع انسانی
  • مشارکت در هیئت مدیره
  • فضای اداری
  • پشتوانۀ سرمایه در آینده

آیا برنامه شتاب ­دهنده‌­ای وجود دارد که مخصوص شما باشد؟

حضور در یک برنامۀ شتاب دهنده برای به راه انداختن و رشد یک استارتاپ موفق، اجباری نیست. در واقع، تعداد زیادی از برجسته‌­ترین کارآفرینان و سرمایه­‌گذاران فرشته در این برنامه­‌ها شرکت نکرده­‌اند. این موضوع آنها را از جذب­‌های سرمایه­‌ای میلیونی و فروش‌­های میلیاردی متوقف نکرده است.

یک شتاب­ دهنده می‌­تواند برای شما مفید باشد، اگر:

  • آزادانه بتوانید به مدت 3 الی 6 ماه در آن مشارکت کنید
  • بتوانید 100 درصد از وقت خود را در این مدت فقط صرف کارکردن روی استارتاپ خود کنید
  • در محیط جدی و با مطالب آموزشی که از سوی دیگران سازماندهی شده‌­اند، پیشرفت کنید

جایگزین شتاب دهنده‌های استارتاپ

علاوه بر شتاب دهنده‌ها، راه‌های دیگری نیز وجود دارند که به کمک آنها می­‌توانید از بسیاری از این منابع و مزایا بدون تعهد نسبت به سرعت طوفانی یک شتاب­ دهنده و شروط آن بهره ببرید. این منابع جایگزین عبارتند از:

  • مراکز مشاورۀ استارتاپ‌ها و جذب سرمایه
  • سرمایه‌­گذاران فرشتۀ با تجربه و متعهد
  • دور هم جمع کردن مجموعۀ مشاورین

اگر تصمیم گرفته‌­اید که به یک شتاب دهنده ملحق شوید، مطمئن شوید که ارزش و شروط این برنامه را درک کرده‌­اید و به ارتباطات و اصول موسسین آن واقعاً پی برده­‌اید.

شتاب دهنده‌ها و اثربخشی

شتاب دهنده‌ها زمانی که کار خود را به درستی انجام دادند، گروه‌های مختلفی از ذی‌فعان برنامۀ خود را دور هم جمع می­‌کنند و با یک روش بسیار نتیجه‌­بخش تعهدات میان آنها را مشخص می‌­سازند. به راه انداختن فرآیند ارائۀ پروپوزال و گزینش، دسته­‌ای از افراد یا استارتاپ‌هایی که از بهترین موقعیت در شرایط مورد نظر برخوردارند را دور هم جمع می­‌کنند. فرآیند گزینش حائز اهمیت است زیرا کیفیت بالای تیم‌های انتخاب‌شده تبدیل به ارزش کلیدی شتاب دهنده و شکل­ گیری سرمایۀ اجتماعی آن خواهد شد که به شتاب دهنده در جذب منتورها، سرمایه­‌گذاران و سایر افراد کمک خواهد کرد.

یکی دیگر از جنبه­‌های کلیدی شتاب دهنده ها، منتورها می‌­باشند. همانطور که در بخش‌های قبلی هم اشاره شد، منتورها بخش مهمی از شتاب دهنده­‌ها هستند زیرا دانش ضمنی و شبکه‌­هایی را وارد شتاب‌دهنده می­‌کنند. شبکۀ منتورها باید خیلی متنوع باشد زیرا آنها باید اطلاعات مختلف را وارد شتاب دهنده کنند.

شتاب دهنده یک سرمایه اجتماعی

اگر تمام منتورها در یک شرکت مشغول به کار باشند، احتمالاً از دانش و شبکه­‌های همپوشان قوی برخوردارند که برای استارتاپ ها چندان ارزشمند نیست. اگر منتورها شبکۀ متنوعی از افراد با هم‌پوشانی کمی از لحاظ شبکه‌­ها و دانش داشته باشند، اطلاعات متنوع بسیار زیادی را وارد برنامه خواهند کرد و در نتیجه آن را ارزشمندتر خواهند ساخت.

بنابراین، به نظر می­‌رسد که ارزش واقعی برنامۀ شتاب دهنده به توانایی آن در جمع‌­آوری منابعی با اطلاعات متنوع و غیرتکراری برمی­‌گردد که برای افراد مختلف دست اندرکار ارزشمند می­‌باشند. از آنجایی‌ که این ارزش به شبکۀ اجتماعی شتاب دهنده و ارتباط‌ هایی که دارد مرتبط است، پس یک سرمایۀ اجتماعی است.

ارزش‌بخشی منتورها به یکدیگر

منتورها نیز به یکدیگر ارزش می­‌بخشند و گروه متنوعی از افراد جذابی را که تا قبل از این با یکدیگر در ارتباط نبوده‌­اند، به وجود می­‌آورند. لذا شتاب دهنده‌ها باید بدانند، در ازای اطلاعات و شبکه­‌هایی که منتورها در اختیارشان قرار می­‌دهند، باید با فراهم کردن یک سری مزایا از آن ها قدردانی کنند. ناتوانی در قدردانی از منتورها، باعث می‌­شود به سرعت علاقۀ خود را از دست بدهند یا به هیچ وجه حاضر به همکاری با استارتاپ‌ها نشوند. روشی که شتاب دهنده‌ها با آن استارتاپ ها را دور هم جمع می­‌کنند و سپس تعهدات آنها را به سرعت طی یک برنامۀ با دورۀ زمانی ثابت و کوتاه‌مدت مدیریت می­‌کنند دارای اثربخشی مشابهی با یک دانشگاه است که دانشجویان را داخل یک کلاس درس دور هم جمع می­‌کند. سرمایه­‌گذاران نیز می‌­توانند به جای برآورده کردن نیازهای 10 استارتاپ به صورت جداگانه در آنِ واحد نیازهای کل گروه را برآورده سازند.

شتاب دهنده

مزایا و معایب شتاب دهنده ها

استفاده از شتاب­ دهنده تصمیم بزرگی برای هر شرکت در سال‌های آغازین فعالیت خود است. وقتی تصمیم به ورود یا عدم ورود به یک مرکز رشد یا شتاب­ دهنده می­‌گیرید، پیشنهاد می‌­کنیم که به دو موضوع مهم توجه کنید: اینکه در چه مرحله­‌ای به سر می­‌برید و چگونه می­‌خواهید کسب و کار خود را بسازید.  بنابراین بهتر است پیش از پیوستن به شتاب‌دهنده‌ها، مزایا و معایب اصلی آن ها را بدانید.

سه مزیت شتاب‌دهنده‌ها

اثر شبکه­‌ای:

مشهودترین مزیت برنامۀ شتاب‌دهنده، وجود شبکه­‌ای از افراد است که با یکدیگر در ارتباط هستند. اثر شبکه­‌ای، خارق­‌العاده است. شما نه تنها با منتورها و مشاورین در ارتباط هستید، بلکه با شرکت‌های رشد یافتۀ سابق نیز در ارتباط هستید. زمانی که شروع به افزایش مقیاس تیم خود کردید و به نقاطی رسیدید که در آنجا خبری از تخضص‌های درون­ سازمانی نبود، خیلی راحت از شبکۀ خود طلب کمک خواهید کرد.

همسایگان شما در شتاب دهنده:

شما به عنوان یک استارتاپ معمولاً اینگونه احساس می­‌کنید که با تمام دنیا فرق دارید، لذا انگیزش و حفظ روحیۀ بالا برای مدت طولانی خیلی مهم است. در محیط یک شتاب دهنده یا یک مرکز رشد، تمام افراد دور و بر شما اگر سخت‌­تر از شما کار نکنند، به اندازۀ شما زحمت می­‌کشند. این واقعیت به شما کمک می‌­کند تا در نقطه­‌ای که افراد هم­سطح شما حضور دارند قرار گیرید و در آن واحد هم نقاط ضعف و هم نقاط قوت خود را ببینید.

شناخت برند:

ورود به برخی از برنامه‌­های شتاب ­دهنده/مرکز رشد کار دشواری است. زمانی که سایر شرکت‌ها و سرمایه‌­گذاران متوجه می­‌شوند که شما از برنامه‌­ای با چنین سطحی فارغ‌­التحصیل شده‌­اید، حسابتان از سایر استارتاپ ها جدا خواهد شد. در مورد یک استارتاپ تازه کار، همه چیز مربوط به پیشرفت و متمایزشدن شرکت شما از سایر شرکت‌ها و رقبا است.

سه نقص شتاب‌دهنده

رهاکردن بخش بزرگی از شرکت خود:

به نظر می­‌رسد که شما در حال رها کردن شرکت خود برای یک زمان قابل توجه به خاطر برنامه‌­ای هستید که تأثیر نهایی آن مشخص نخواهد بود.

همترازی نیازهای کسب و کار با نیازهای مرکز رشد:

وقتی وارد شتاب دهنده می­‌شوید، خیلی تحت فشار قرار خواهید گرفت و آنها تاکید فراوانی بر روش جذب سرمایه و چگونگی جذب سرمایه­‌گذاران دارند. این شرایط در صورتی برای شما مطلوب است که هدف شما در کسب و کارتان همین موضوع باشد، ولی این هدف الزاماً در مورد هر شرکتی صدق نمی­‌کند. عدم سرمایه ­گذاری و انتخاب رشد آرام همیشه انتخاب بدی نیست. این برنامه‌­ها برای بنیانگذارانی حائز اهمیت هستند که به دنبال تامین مالی در بیرون از شرکت خود می ‌باشند.

زیاد بودن تعداد رویدادهای نیازمند حضور اجباری:

هرچند که برخی از رویدادها مفید هستند ولی رویدادهایی نیز وجود دارند که تمایل داشته باشید از زیر بار آنها شانه خالی کنید و در عوض بر ساخت کسب و کار خود تمرکز نمایید. شتاب دهنده شما را ملزم به شرکت در هر رویدادی می‌­کند که خودش صلاح بداند. یک سری چیزها وجود دارند که شاید برای توسعه برای کسب و کار خود نیازی به آنها نداشته باشید.

شتاب دهنده مکانیزم ارزیابی و فیلتر ایده :

می­‌توان با استفاده از همان روشی که یک دانشگاه دانشجویان را برای کنفرانس‌­ها دور هم جمع می­‌کند، از شتاب­‌دهنده استفاده نمود و دانش را به سایر افراد منتقل کرد. شتاب دهنده ها می­‌توانند مکانیزمی جهت ارزیابی و فیلتر تعداد زیادی از ایده‌های استارتاپی فراهم کنند. شتاب­دهنده با انتخاب بهترین این درخواست­ها یک دستۀ معتبر می­‌سازد که از نظر سایر افراد همچون منتورها و سرمایه­‌گذاران ارزشمند خواهد بود.

وقتی شرکتی قصد شروع سرمایه­‌گذاری خطرپذیر را دارد، این سوالات مطرح می‌­شوند که ایده‌های خوب را چگونه پیدا کند، چگونه از قیف و فیلتر این معاملات عبور کند و در نهایت چگونه نسبت به آنها متعهد شود. این نوع رویکردِ شتاب­دهنده‌­ای با مزایای شفافی همراه است. شتاب دهنده‌ها در صورتی یک ایدۀ خوب خواهند بود که برای دستیابی به نتایج خیلی خاصی طراحی شوند و نیاز به تأمین مالی بالای یک استارتاپ در مدت کوتاه را با معرفی سرمایه‌گذاران رفع کنند.

نتیجه‌گیری

آیا علاقه­‌مندید که به یک شتاب­ دهنده ملحق شوید؟ پس زمان بگذارید و تحقیقاتی انجام دهید تا متوجه شوید کدام شتاب دهنده برای شما مناسب­ تر است. با وجود صدها شتاب­ دهنده ­ای که در سرتاسر جهان و ایران وجود دارند، آوردن لیستی از آن ها در این مطلب غیرممکن است. این وظیفه شماست که در مورد شتاب دهنده‌هایی که در نزدیکی محل زندگی یا کسب و کار شما قرار دارند، تحقیقات مناسبی انجام دهید و روند فعالیت و خوشنامی هر یک از آن‌ها را به خوبی بررسی کنید تا در نهایت بتوانید تصمیم درستی داشته باشید. فراموش نکنید که راه رسیدن کسب و کار شما به موفقیت، تنها از مسیر شتاب‌دهنده نمی‌گذرد و اگر طبق تحلیل‌های خودتان، امکان موفقیت بدون شرکت در برنامه‌های یک شتاب‌دهنده را دارید، بهتر است از روش خود برای رسیدن به موفقیت استفاده کنید و درگیر فعالیت‌های پیچیده مشارکت در شتاب‌دهنده نشوید.

مقالات مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست

ثبت درخواست ارزگداری